Stormasamt įr Sigrśnar į bęjarstjóravakt

Stefįn Frišrik StefįnssonĮr er lišiš frį žvķ aš Sigrśn Björk Jakobsdóttir tók viš embętti bęjarstjóra į Akureyri og leištogastöšu ķ Sjįlfstęšisflokknum, fyrst kvenna. Žetta hefur veriš stormasamt įr fyrir Sigrśnu Björk. Žaš hefur einkennst umfram allt af klśšri bęjaryfirvalda ķ skipulagsmįlum, óskiljanlegum aldurstakmörkum į tjaldsvęši bęjarins, langvinnum samningavišręšum um frjįlsķžróttaašstöšu į Žórssvęšinu og langri biš eftir žvķ aš tekiš verši af skariš meš mišbęjarsvęšiš og ķžróttavöllinn.

Fyrir įri žegar aš Sigrśn Björk tók viš bęjarstjóraembęttinu tók hśn viš meš velvild margra og stušningi. Eftir nķu įra bęjarstjóraferil Kristjįns Žórs Jślķussonar vildu margir breytingar og flestir bjuggust viš aš hśn yrši ferskur vindblęr mikilla breytinga. Persónulega varš ég fyrir nokkrum vonbrigšum enda įtti ég von į aš hśn yrši sterkari leištogi og myndi ekki lenda ķ svo mörgum leišindamįlum sem raun bar vitni og sem hafa sligaš hana ķ gegnum fyrstu mįnušina. Žaš fer ekki framhjį neinum aš hśn er umdeild vķša, ekki sķšur innan eigin flokks en į öšrum vettvangi.

Ég fer ekki leynt meš žaš aš ég varš fyrir vonbrigšum meš forystu bęjarstjórans og okkar sjįlfstęšismanna ķ tjaldsvęšamįlinu. Žį skrifaši ég gegn įkvöršun bęjarstjórans, enda gat ég ekki variš hana. Žaš vann gegn pólitķskum hugsjónum mķnum aš banna sjįlfrįšu fólki ašgang aš tjaldsvęšum hér ķ bęnum. Enda gat ég ekki betur séš en aš įkvöršunin vęri tekin ķ andstöšu viš meirihluta bęjarstjórnar į Akureyri. Žaš var mįl sem ég gat ekki variš og ég verš aš višurkenna aš ég ķhugaši ķ kjölfariš hverjar pólitķskar hugsjónir bęjarstjórans og bęjarfulltrśanna voru.

Skipulagsmįlin voru vont klśšur auk žess og fleira mętti nefna. Žetta var heitt įr og margar vitlausar įkvaršanir voru teknar. Žaš er freistandi aš halda aš bęjarfulltrśar Sjįlfstęšisflokksins į Akureyri hafi lęrt sķna lexķu į žeim įkvöršunum og muni geta rétt kśrsinn og leitt mįl betur į nęsta įri, en var į įrinu sem var aš lķša. Ég hef lengi unniš ķ stjórnmįlum fyrir Sjįlfstęšisflokkinn hér į Akureyri, en ég mun aldrei verja žaš sem ég tel rangt og aš mķnu mati var tjaldsvęšamįliš mesta klśšur sķšasta įrs ķ bęjarmįlunum og vonandi veršur horft ķ ašrar įttir meš mįl nęst.

Ég hef ekki fariš leynt meš žį skošun mķna aš žessi meirihluti hafi veriš bragšdaufur og hęgvirkur. Žar skiptir sköpum aš ašeins tveir bęjarfulltrśar meirihlutans höfšu reynslu af žvķ aš vera ašalmenn ķ bęjarstjórn įšur; bęjarstjórarnir Kristjįn Žór og Sigrśn. Hin hafa slķpast misvel til og hafa veriš aš lęra aš synda śti ķ straumžungum sjónum. Žaš tekur oft į, jafnvel fyrir duglegt fólk. Žaš getur tekiš mismikinn tķma. Sumir ķ žessum hópi eru misvel syntir eftir įriš, sumir enn aš lęra tökin og enn efasemdir um hvernig aš žeim takist upp. Žaš reynir į žį į žessu įri er tķmabiliš er hįlfnaš.

Persónulega varš ég fyrir mestum vonbrigšum meš bęjarstjórann sķšla įrs er hśn skrifaši Morgunblašsgrein gegn Verši, félagi ungra sjįlfstęšismanna į Akureyri. Žaš voru mikil pólitķsk mistök og ég vona aš bęjarstjórinn hafi lęrt eitthvaš į žvķ. Meš žeim skrifum var hśn aš senda žau skilaboš til ungra sjįlfstęšismanna ķ bęnum aš hśn žurfi ekki į okkur aš halda og geti fariš fram ķ kosningum eša prófkjöri įn okkar hjįlpar. Eftir stušning minn og fleiri ungra sjįlfstęšismanna viš Sigrśnu Björk ķ gegnum įrin var greinin okkur įfall, sem hśn veršur aš bęta fyrir.

Staša Sjįlfstęšisflokksins į Akureyri er athyglisverš nś į žessari stundu. Bęjarstjórinn Sigrśn Björk Jakobsdóttir og kjördęmaleištoginn Kristjįn Žór Jślķusson hafa sterka stöšu hér ķ bęnum aš žvķ er viršist. Žrįtt fyrir žaš er bęjarstjórinn aš klįra žriggja įra bęjarstjóraferil sem fyrst var eyrnamerktur Kristjįni Žór og kjördęmaleištoginn varš hvorki rįšherra né nefndaformašur ķ kapal flokksins ķ maķmįnuši. Žaš er žvķ ljóst aš ķ jśnķ 2009 hefur flokkurinn hér hvorki lykilembętti sem fylgja setu ķ rķkisstjórn eša žvķ aš stjórna bęnum śr Rįšhśsinu, aš óbreyttu.

Žaš eru eflaust margir hugsi yfir žvķ, sérstaklega žeir sjįlfstęšismenn sem lengst hafa unniš hér į Akureyri ķ flokksstarfinu og žekkja innvišina žar mest og best. Fyrir Sigrśnu Björk var žetta erfitt įr, žaš blasir viš öllum, hśn žarf aš reka af sér slišruoršiš og sżna sjįlfstęšismönnum aš hśn sé leištogi sem geti fariš ķ kosningar og leitt lišsheild af visku og krafti. Ķ žeim efnum žarf hśn aš sżna betri diplómatahęfileika og stjórnvisku, en ekki einhliša keyrslu į bensķnlausum bķl. Um žetta er spurt umfram allt.

Sigrśn Björk Jakobsdóttir er hin vęnsta kona, en er į hólminn kemur žarf hśn aš sżna leištogahęfileika til aš verša sį leištogi sem getur veriš sigursęll fyrir Sjįlfstęšisflokkinn į Akureyri. Žaš vantar enn upp į žaš hjį henni aš hśn hafi nįš aš byggja sig upp sem sterkan leištoga og žaš hefur ekki reynt į žaš į žessu įri af neinu viti aš hśn geti žaš. Žaš veršur įhugavert aš fylgjast meš verkum bęjarstjórans og forystu hennar į įrinu.

Stefįn Frišrik Stefįnsson

Hefur Sešlabankinn veriš of linur?

nullSešlabankinn hefur žaš hlutverk samkvęmt lögum aš halda veršlagi stöšugu.  Hann hefur svokallaš veršbólgumarkmiš.  Til aš framfylgja markmišinu hefur hann fyrst og fremst eitt tęki, vextina.  Ef veršbólga er yfir vissum mörkum hękkar hann vexti og ef veršbólga er undir vissum mörkum lękkar hann vexti. Virkar ķ grunninn frekar einfalt, ekki satt?  Og hver er tilgangurinn meš žessu?  Tilgangurinn er aš koma ķ veg fyrir veršbólgu en žaš er višurkennt um allan heim aš veršbólga sé eitt versta mein ķ samfélagi manna.  Hśn leišir af sér sóun og verri lķfskjör.  Žaš beri žvķ aš verjast veršbólgu af öllu afli.

 

Žetta er žaš kerfi sem viš höfum, viš erum meš sjįlfstęšan fljótandi gjaldmišil, frjįlsa fjįrmagnsflutninga og sjįlfstęšan sešlabanka til aš halda gjaldmišlinum stöšugum.  Żmsir viršast telja aš hęgt sé aš vera meš sjįlfstęšan gjaldmišil en eitthvaš annaš kerfi en veršbólgumarkmiš til aš halda honum stöšugum.  Slķkt į aušvitaš aš ręša en engin raunhęf leiš hefur žó komiš fram sem lķkleg er til aš vera betri en fljótandi gengi og veršbólgumarkmiš.  Žaš viršast eingöngu vera tveir kostir.  Annars vegar nśverandi kerfi eša žį aš henda hinum sjįlfstęša gjaldmišli og nota annan.  Um žann möguleika veršur ekki rętt hér.

 

Žrįtt fyrir aš veršbólgumarkmiš sé ķ ešli sķnu einfalt hefur Sešlabankinn legiš undir stöšugri gagnrżni fyrir aš framfylgja žvķ.  Hann hefur veriš skammašur fyrir aš hękka vexti.  Sś gagnrżni er ómakleg.  Jafnvel žó aš hśsnęšislišur sé tekinn śr neysluvķsitölunni sést aš veršbólga hefur veriš töluverš og örugglega meiri ef vextir hefšu veriš lęgri.  Eru žeir sem skammast śt ķ Sešlabankann žį virkilega žeirrar skošunar aš veršbólga sé betri en hįir vextir?   Viš skulum ekki fara ķ grafgötur meš žaš aš mun sįrsaukafyllra er aš stöšva veršbólgu žegar hśn er farin af staš heldur en aš halda aftur af henni.  Viljum viš fara aftur ķ gamla veršbólgusamfélagiš?

 

Žaš sem mį gagnrżna Sešlabankann fyrir er aš hann hefur framfylgt veršbólgumarkmišinu af of mikilli linkind.  Hann hefur hękkaš vexti of lķtiš og of seint.  Veršbólgumarkmišiš er 2,5% en veršbólga hefur veriš fyrir ofan žessi mörk ķ samfleytt žrjś og hįlft įr.  Sķšastlišin 2 įr hefur veršbólgan nįnast alltaf veriš meiri en 4%.  Žegar žetta er skrifaš er hśn 5,2%.  Ekki er žvķ hęgt aš įlykta annaš en lyfjaskammtarnir hafi veriš of litlir hingaš til.  Žaš er aušvelt aš vera vitur eftirį en žó er hęgt aš benda į įkvešin dęmi um seinagang hjį bankanum.  Žann 21. febrśar 2006 byrjaši veršfall į krónunni og hlutabréfum.  Žegar krónan fellur er öllum ljóst aš veršlag mun hękka fyrr eša sķšar.  Hvers vegna brįst bankinn ekki fljótlega viš og hękkaši vexti og žaš myndarlega?  Žess ķ staš, ef ég man rétt, beiš bankinn meš hendur ķ skauti eftir nżrri veršbólguspį og brįst sķšan viš meš smįskammtalękningum ķ marga mįnuši eftir atburšina sem köllušu į ašgeršir.  Afleišingin var aš veršbólga fór yfir 8%.

 

Žessi linkind bankans įriš 2006 hefnir sķn nś įriš 2007.  Ķbśšaverš hefur haldiš įfram aš hękka og nś žegar Sešlabankinn er meš stżrivexti sem loksins viršast vera farnir aš hafa įhrif į ķbśšalįn eru erfišleikarnir enn meiri fyrir žį sem eru aš kaupa sķna fyrstu ķbśš.  Žaš er erfitt aš kaupa 20 mkr ķbśš meš 6% verštryggša vexti, en žaš er enn erfišara aš kaupa eins ķbśš į sömu vöxtum žegar hśn kostar 23 mkr.  Ef bankinn hefši hękkaš vexti meira įriš 2006 hefši hśsnęšisverš lķklega hętt aš hękka ķ staš žess aš hękka įfram eins og raunin hefur oršiš.  Žaš aš bķša meš sįrsaukafullar vaxtahękkanir leišir žvķ einungis af sér enn meiri sįrsauka sķšar.

 

Sķšasta vaxtaįkvöršun Sešlabankans sem kom mörgum aš óvörum var žvķ rétt.  En hvaš gerir bankinn nęstu vikurnar?  Nś er kominn nżr veršbólgužrżstingur, lęgra gengi krónunnar og hękkandi eldsneytisverš.    Mun hann gera žaš sama og į sķšasta įri, bķša, eša mun hann bregšast viš meš frekari vaxtahękkun ķ desember.  Mķn skošun er ljós.  Ég tel aš žaš felist meiri trśveršugleiki ķ žvķ aš bregšast įkvešiš viš strax og draga žį ķ land ef žurfa žykir heldur en aš bķša mįnušum sama og bjóša žannig hęttunni heim. 

 

Jafnframt er kominn tķmi til aš stjórnvöld leggi loksins sitt lóš į vogarskįlarnar.  Skilningsleysi žeirra ķ efnahagsmįlum hefur į köflum veriš algjört.  Mį žar nefna hękkaš lįnshlutfall śr Ķbśšalįnasjóši og ķtrekašar skattalękkanir į ženslutķmum.  Ķ žessum efnum er reyndar nśverandi sešlabankastjóri ekki saklaus.

Jón Žorvaldur Heišarsson
hagfręšingur hjį RHA - Rannsókna- og žróunarmišstöš Hįskólans į Akureyri



Gefum sögunni meiri gaum į vef bęjarins

Fram kom ķ mįli Elķnar Margrétar Hallgrķmsdóttur, formanns Akureyrarstofu, ķ framsöguręšu um mįlaflokk sinn į bęjarstjórnarfundi nżlega aš framundan vęri vinna viš algjöra uppstokkun heimasķšu Akureyrarbęjar. Žar į aš skipta heimasķšunni upp ķ allt aš žrjį til fjóra vefi, sem vališ sé śr, žar verši t.d. sérstakur vefur meš kynningu į bęnum fyrir žį sem hafa ķ hyggju aš feršast hingaš til Akureyrar og njóta žar lķfsins og svo fyrir bęjarbśa sem vilja kynna sér žaš sem er aš gerast ķ bęnum, grunnmįl og stöšu žeirra.

Žetta er svo sannarlega gott og blessaš. Žó aš vefur Akureyrarbęjar hafi alla tķš aš mķnu mati veriš stórglęsilegur, upplżsandi og vandašur, ķ raun ķ fararbroddi vefsetra sem er į vegum ķslensks sveitarfélags hefur mér alltaf fundist hann eiginlega ofhlašinn. Kannski kippast einhverjir viš žegar aš ég segi žetta en ég segi žaš samt. Mér finnst sumar upplżsingar of flóknar aš finna og vefurinn er stundum of mikiš völundarhśs er leita žarf snöggt aš żmsu smįlegu sem oft blasir ekki viš. Ég hef heyrt į fleirum aš žeir upplifa hiš sama.

Meš einföldun vefsķšunnar og aš skipta henni upp ķ nokkur sviš sem hver og einn velur śr er betra aš tķna fram lykilpunkta žess sem fólk vill skoša meš heimsókninni į vef Akureyrarbęjar. Aš mjög mörgu leyti er heimasķša Akureyrarbęjar andlit bęjarins. Vefurinn žarf aš vera svalur frontur stjórnsżslu, afžreyingar, upplżsinga og lykilpunkta, bęši fyrir žį sem bśa ķ bęnum og vilja kynna sér betur mįlefni sveitarfélagsins og eins žess sem er ķ feršahug hingaš noršur. Viš eigum aš sinna öllum hlišum, žvķ vefurinn į ekki bara aš žjónusta mig og žig į Akureyri heldur lķka žann sem vill heimsękja okkur, jafnvel ķ sumar, hver veit.

Mér finnst hafa tekist vel til meš stofnun Akureyrarstofu. Žar eru undir sama hętti markašs-, menningar- og feršamįl Akureyrarbęjar og mun hśn ašallega einbeita sér aš Akureyri en verša vissulega jafnframt žįtttakandi ķ samvinnuverkefnum hér ķ Eyjafirši og annars stašar. Elķn Margrét fór vel yfir öll žau mįl ķ framsögu sinni į fundinum og žakka ég henni greinargóša umfjöllun. Eitt finnst mér žó vanta og žaš stórlega. Žaš er aš hlśa betur aš sögu Akureyrarbęjar, į netinu, og žaš aušvitaš į heimasķšu Akureyrarbęjar.

Aš mķnu mati vęri vel til fundiš aš safna saman į vef bęjarins samantekt um bęjarstjóra ķ sögu Akureyrarbęjar, bęjarfulltrśa ķ langri sögu sveitarfélagsins og heišursborgara Akureyrarbęjar. Žetta er umfjöllun sem hvergi er til stašar. Ég hef alla tķš veriš ašdįandi sögunnar og viljaš veg hennar sem mestan, alltaf haft gaman aš lesa og skrifa um fortķš jafnt sem nśtķš, t.d. ķ pólitķk og tališ mikilvęgt aš halda żmsum til haga. Žaš er mikilvęgt aš hlśa aš žessum žįttum į vegum bęjarins.

Jón Hjaltason hefur ritaš nokkur afburšagóš rit af sögu Akureyrarbęjar, rit sem hann į heišur fyrir, enda vönduš og vel śr garši gerš. Žaš vęri vel til fundiš aš fį Jón eša einhvern annan sögulega ženkjandi mann til aš taka žessar upplżsingar saman, sem varla er mikiš vandamįl, nś eša hreinlega birta meira į vefnum śr bókum Jóns um sögu Akureyrarbęjar, sem reyndar full žörf er į aš halda įfram, enda endar saga bęjarins ekki viš sķšasta bindi Jóns.

Vefur Akureyrarbęjar į aš vera stolt okkar og flaggskip hér ķ kynningu į bęnum. Jafnframt žarf aš huga žar aš sögu bęjarins, sem er merk og įhugaverš. Ungir sem eldri Akureyringar lķta oft į vef sveitarfélagsins og žar vęri söguhorn vel žegiš meš öllum öšrum mikilvęgum upplżsingum. Žetta eru verkefni sem ber aš vinna aš viš uppstokkun heimasķšu bęjarins sem nś stendur yfir.

Stefįn Frišrik Stefįnsson


Hįlfur mįnušur til kosninga - spenna ķ Noršaustri

Žaš styttist óšum ķ alžingiskosningar. Eftir hįlfan mįnuš kjósum viš žingmenn Noršausturkjördęmis nęstu fjögur įrin. Skošanakannanir gefa til kynna żmsar breytingar og įhugaveršar pęlingar į breytingum į stöšu flokka og framboša frį kosningunum 2003. Žaš stefnir fyrirfram séš ķ nokkrar breytingar burtséš frį žvķ sem getur gerst į kjördag, 12. maķ, en žrķr sitjandi žingmenn draga sig ķ hlé ķ žessum kosningum; Halldór Blöndal, Jón Kristjįnsson og Dagnż Jónsdóttir. Tómas Ingi Olrich, sem kjörinn var į žing ķ kosningunum 2003, bašst lausnar frį žingsetu ķ įrslok 2003.

Žetta eru ašrar kosningar žessa nżja kjördęmis. Sķšast gekk upp og ofan fyrir flokka aš bindast žeim böndum sem mikilvęgust voru og vissir byrjunaröršugleikar voru til stašar. Žeir eru mun sķšur til stašar og heilt yfir eru svęšin oršin eitt, žó žetta sé aušvitaš mjög vķšfešmt og landfręšilega séš erfitt kjördęmi yfirferšar, enda liggur žaš frį Siglufirši ķ noršri til Djśpavogs ķ austri. Žeir sem vinna žvķ sem žingmenn svęšisins žurfa žvķ aš leggja mikil feršalög į sig svo vel eigi aš takast aš vera ķ góšu sambandi viš kjósendur og flokksfélaga sķna.

Margir hafa spurt sig hvort žessi kjördęmaskipan hafi gengiš upp. Aš sumu leyti hefur hśn tekist vel - aš öšru leyti ekkert sérstaklega eša hreinlega illa. Heilt yfir er žetta žó oršiš furšanlega gott og heilsteypt žannig séš. Margir hafa spurt sig hvort önnur mynd į kjördęmi į svęšinu hefši veriš betri. Ég var žeirrar skošunar er kjördęmabreytingin var gerš fyrir sjö til įtta įrum aš Noršurland ętti aš verša eitt, sameina ętti Noršurland eystra og vestra. Žį hefši myndast sterkt noršlenskt kjördęmi į Noršurlandi meš Akureyri sem grunnmišpunkt.

Žaš geršist illu heilli ekki. Sś skošun var byggš į žvķ aš meš žvķ hefšu lķk svęši į sömu slóšum oršiš eitt og Akureyri hefši oršiš sterkur mišpunktur kjördęmis į Noršurlandi. Žess ķ staš erum viš meš dreifšari kjördęmi og ólķkari svęšisheildar. En žaš hefur eins og fyrr segir tekist aš binda žau sterkum böndum og gömlu kjördęmamörkin sem voru svo heimakęr ķ huga margra kjósenda ķ kjördęminu eru óšum aš gufa upp. Enda į hagur fólks į Reyšarfirši aš skipta okkur į Akureyri mįli og um leiš öfugt aušvitaš. Žetta er ein sterk heild.

Frambošsfrestur er lišinn ķ Noršausturkjördęmi eins og annarsstašar um landiš. Sjö frambošslistar verša ķ kjöri eftir hįlfan mįnuš; B-listi Framsóknarflokks, D-listi Sjįlfstęšisflokks, E-listi Barįttusamtakanna, F-listi Frjįlslynda flokksins, Ķ-listi Ķslandshreyfingarinnar, S-listi Samfylkingarinnar og V-listi Vinstrihreyfingarinnar - gręns frambošs. Leištogar listanna eru Valgeršur Sverrisdóttir, Kristjįn Žór Jślķusson, Marķa Óskarsdóttir, Sigurjón Žóršarson, Höršur Ingólfsson, Kristjįn L. Möller og Steingrķmur J. Sigfśsson.

Mikil spenna er aušvitaš yfir žvķ hvaša flokkur verši stęrstur og hvaša leištogi verši fyrsti žingmašur kjördęmisins. Valgeršur Sverrisdóttir hefur veriš fyrsti žingmašur Noršausturkjördęmis allt frį stofnun žess įriš 2003, žetta eina kjörtķmabil žess. Skošanakannanir gefa henni ekki góš fyrirheit um aš halda žeim sess. Mestar lķkur eru į žvķ aš Kristjįn Žór hljóti žann sess eftir fjórtįn daga. En žaš er aušvitaš ljóst aš kannanir segja aldrei alla söguna. Žaš sįst vel į lokaspretti kosningabarįttunnar 2003 er stašan breyttist į tķu dögum.

Viš ķ Pollinum höfum hist vikulega til aš ręša stjórnmįlin. Viš höfum bošiš leištogum flokkanna sem nś eiga sęti į Alžingi aš męta į fund til okkar og ręša stjórnmįlin frį vķšum hlišum. Žaš hafa veriš įnęgjulegir fundir. Steingrķmur J, Kristjįn Möller, Valgeršur og Kristjįn Žór hafa žegiš žaš boš og haft įhuga į aš męta. Enn į Sigurjón Žóršarson eftir aš męta en hann mun vęntanlega koma į fund įšur en kjördagur rennur upp og fara yfir mįlefni kjördęmisins. Hafa žessir fundar veriš įhugaveršir og gagnlegir, nżst mjög vel ķ aš hugsa um mįlefni kjördęmisins.

Žaš veršur athyglisvert hvernig kosningarnar fara og hver stašan veršur eftir 13. maķ. Ennfremur veršur įhugavert hverjir myndi rķkisstjórn. Žaš veršur athyglisvert hvort einhverjir flokksleištogar frį Noršausturkjördęmi verši rįšherrar ķ rķkisstjórn. Heldur veršur žaš aš teljast lķklegt. Viš upphaf tķmabilsins uršu Valgeršur Sverrisdóttir, Jón Kristjįnsson og Tómas Ingi Olrich rįšherrar ķ rķkisstjórn og Halldór Blöndal var forseti Alžingis. Nś er ašeins Valgeršur Sverrisdóttir meš rįšherraķgildi, en hśn er vissulega valdamesti stjórnmįlamašur svęšisins.

Žaš hlżtur aš vera hugsaš hęrra. Žaš skiptir mįli aš rįšherrar komi héšan, rįšherrar meš völd til aš vinna af krafti ķ stjórnmįlabarįttu, vinna aš hagsmunum svęšisins. Žaš blasir viš aš atvinnu- og samgöngumįl eru mįlefni kosningabarįttunnar hér, jafnvel mun frekar nś en įšur. Samgöngumįlin drottna mjög yfir, enda er žetta vķšfešmt kjördęmi og góšar samgöngur eru mikilvęgar hinum dreifšu byggšum.

Žaš er mjög mikilvęgt aš einhver žessara leištoga, helst fleiri en einn, komist ķ gullna ašstöšu til aš hafa lykilįhrif til hins góša. Žį reynir į öll fögru fyrirheitin og gullnu loforšin.

Stefįn Frišrik Stefįnsson


Žeir sem vilja taka žįtt ķ greinaskrifum į Pollinum og leggja vefnum liš meš virkri žįtttöku eša kom į fundi eru eindregiš hvattir til aš senda tölvupóst į stebbifr@simnet.is og fį upplżsingar um starfiš.


Sóun ķ bjórflutningum, til hvers?

Viš Ķslendingar eigum sem betur fer nóg aš neysluhęfu vatni um allt land.  Žaš er žvķ ekki sżnileg žörf į žvķ aš keyra vatni į flutningabķlum milli landshluta.  Hvaš žį aš keyra meš sama vatniš fram og til baka yfir hįlft landiš.  Hljómar vissulega fįrįnlega en žrįtt fyrri žaš mį segja aš žetta sé einmitt gert.

Bjór er aš mestu vatn.  Hann er m.a. bruggašur ķ Eyjafirši bęši af Vķfilfelli og Kalda.

Žessar framleišsluvörur mega žó Noršlendingar ekki kaupa fyrr en bśiš er aš aka meš žęr til Reykjavķkur og aftur til baka.  Fyrst ekur framleišandinn vörunum til Reykjavķkur og sķšan ekur ĮTVR žeim til baka.  Til hvers?  Ja, kerfiš er bara žannig.  Er žetta ekki sóun į fé?  Varla er žessi 800 km flutningur į nokkur hundruš tonnum į įri ókeypis?

Nei aušvitaš kostar hann sitt.  Eykur žetta ekki mengun, įlag į vegakerfiš og slysahęttu?  Jś vissulega.  Skekkir žetta ekki samkeppnisstöšu bjórframleišenda ķ Reykjavķk annars vegar og į Noršurlandi hins vegar?  Jś, žaš er augljóst.  Er žetta žį ekki hįmark fįrįnleikans?  Jś eiginlega, en kerfiš er bara svona. 

Til aš setja žennan fįrįnleika ķ annaš ljós getum viš spurt okkur hvort skynsamlegt vęri aš aka meš alla žį mjólk sem framleidd er ķ Eyjafirši til Reykjavķkur og sķšan aftur til baka įšur en hśn kęmi ķ bśšir į Akureyri.

En hvaš er žį til rįša til aš minnka sóunina?  Margir vilja leyfa sölu léttvķns og bjórs ķ matvöruverslunum og myndi žaš įn efa minnka óžarfan flutning.  Ef viš höldum okkur hins vegar viš nśverandi sölufyrirkomulag er lausnin sem liggur beinast viš sś aš ĮTVR haldi ekki einungis birgšastöš ķ Reykjavķk heldur einnig į Akureyri.  Birgjar ĮTVR gętu žį rįšiš į hvorum stašnum žeir afhentu vöru sķna.  Frį birgšastöšinni į Akureyri vęri sķšan dreift til vķnbśša į Noršurlandi og Austurlandi sem og til birgšastöšvar ķ Reykjavķk.

Ef viš tökum bjórinn Kalda sem dęmi sem framleiddur er į Įrskógsströnd žį er lķklegt aš framleišendur hans veldu aš afhenda hann į Akureyri.  Žašan fęri hann ķ vķnbśšir ķ heimahéraši žar sem neysla hans er ešlilega mest.  Frį birgšastöšinni į Akureyri vęri jafnframt flutt til birgšastöšvarinnar ķ Reykjavķk og frį henni ķ vķnbśšir frį Höfn ķ Hornafirši til Ķsafjaršar.  Meš žessu fęri bjórinn mun styttri leiš til neytandans en nś.  Samkeppnisstaša jafnašist, ekki einungis mešal bjórframleišenda heldur einnig mešal vķninnflytjenda.

Sem borgari žessa lands geri ég hér meš žį kröfu aš nśverandi kerfi verši stokkaš upp og sóun sem felst ķ óžarfa flutningi verši stöšvuš.  Aušvitaš ętti frumkvęšiš ķ žessum efnum aš koma frį ĮTVR en einnig er mikilvęgt aš stjórnmįlamenn geri sér grein fyrir įstandinu og žrżsti į um śrbętur.  Žetta er jś verslun ķ eigu okkar Ķslendinga.


Auk žessa legg ég til aš vķnbśšin į Akureyri verši hękkuš ķ tign upp ķ glęsilega reynslusölubśš meš upp undir 2000 tegunda śrvali.  En žaš er efni ķ annan pistil.

Jón Žorvaldur Heišarsson


Pįskar į Akureyri

Viš Akureyringar erum įnęgšir meš pįskaęvintżriš, hingaš kom fjöldi gesta til aš njóta žess besta sem bęrinn hefur upp į aš bjóša. Margir koma til aš heilsa upp į ęttingja og vini en njóta ķ senn śtiveru ķ Hlķšarfjalli, synda, fara ķ leikhśs, į listsżningar eša tónleika. Hér er allt til alls, góš ašstaša į flestum svišum, hótel, gistiheimili, frįbęrir veitingastašir og góšir skemmtistašir auk hverskonar verslunarstarfsemi.

Akureyri hefur sterkan prófķl og er einn vinsęlasti feršamannastašur landsins. Tališ er aš rśmlega 200.000 feršamenn sęki bęinn heim į hverju įri. Auglżsingaherferš bęjaryfirvalda meš slagoršinu „Akureyri, öll lķfsins gęši“ heppnašist vel og nįši eyrum landsmanna. Rįšamenn, bęjarfulltrśar og embęttismenn, hafa unniš žarft verk, sett sér markmiš og unniš aš framgangi margra góšra mįla sem viš nś njótum įvaxtanna af.

Lykillinn aš velgengninni er žó įvallt frumkvęši fólksins sem meš hugkvęmni sinni og séržekkingu setur sér hįleit markmiš og kemur hlutunum ķ framkvęmd. Žaš voru śtivistar- og ķžróttamenn sem unnu mikilvęgt frumkvöšlastarf žegar žeir meš vinnu sinni lögšu grunn aš skķšamišstöš ķ Hlķšarfjalli, komu sundlaug fyrir upp af Grófargili og ķžróttaįhugamenn sem stofnušu ķžróttafélögin KA og Žór. Žaš var fyrir forgöngu kvenna sem Lystigaršinum var komiš į fót og Listagiliš hefši ekki oršiš aš veruleika nema vegna barįttu listamanna sem trśšu į mįlstašinn og létu ekki deigan sķga. Verkefniš Akureyri ķ öndvegi er nżlegt dęmi um žaš hvernig hugkvęmni og eindręgni hugsjónarmanna getur leist śr lęšingi kraft heils samfélags og sameinaš ólķka hagsmunaašila til aš stefna aš settu marki.

Ef fariš veršur eftir nišurstöšu hugmyndasamkeppninnar sem Akureyri ķ öndvegi stóš fyrir mun įsżnd mišbęjarins gjörbreytast og ašstaša fyrir feršamenn batna til muna. Žar mun verša sólrķkara og betra skjól fyrir noršanįttinni sem mun aušga mannlķfiš ķ bęnum og styšja viš žį starfsemi sem fyrir hendi er ķ nįgrenninu. Aušvitaš veršum viš aš kunna fótum okkar forrįš og žaš er ekki sama hvernig viš stöndum aš uppbyggingu mišbęjarins.

Aftur aš listvišburšum į pįskum. Ég get ekki lįtiš hjį lķša aš geta stórkostlegra tónleika Sinfónķuhljómsveitar Noršurlands ķ Glerįrkirkju į skķrdag. Hljómsveitin flutti verk eftir Ludvig van Beethoven og Max Bruch undir stjórn Gušmundar Óla Gunnarssonar. Tónleikarnir hófust meš žvķ aš hljómsveitin spilaši „Coriolan” forleik eftir Beethoven og sķšan konsert ķ g-moll fyrir fišlu og hljómsveit. Ari Žór Vilhjįlmsson lék einleik į fišlu stóš sig frįbęrlega. Eftir hlé var komiš aš flutningi į einu žekktasta tónverki sögunnar nefnilega Örlagasinfónķunni, sem hljómsveitin spilaši af miklum krafti og hreif tónleikagesti meš sér. Eftirminnilegir tónleikar en ég hlakka mikiš til aš hlusta į Sinfónķuhljómsveit Noršurlands leika ķ Hofinu, menningarhśsinu okkar žegar žaš veršur tilbśiš.

Žaš var fjölbreytt tilboš į afžreyingu og list į Akureyri pįskadagana, góšar leiksżningar, tónleikar og myndlistarsżningar. Žaš vekur žó sérstaka athygli hve margar myndlistarsżningum hafa veriš opnašar į sķšustu misserum. Žaš er mikil gróska ķ myndlist į Akureyri og vķša metnašur til aš lįta gott af sér leiša ķ žeim efnum. Starfręksla JV gallery hefur veriš til fyrirmyndar og margar athyglisveršar sżningar hafa rataš ķ BOXiš og Populus Tremula sem er nešanjaršargallerķiš į svęšinu. Gallerż + og DaLķ gallerķ ķ Brekkugötunni lįta ekki sitt eftir liggja.

Į Kaffi Karólķnu hefur myndlistin lengi įtt skjól og nś er svo komiš aš vertinn hefur įkvešiš aš opna kaffihśsiš framvegis kl. 10 į morgnana virka daga. Mikil bót af žvķ fyrir višskiptavini.

Helgi Vilberg

Er barįtta landsbyggšarinnar vonlaus?

Ķ byggšaįętlun eru mest notušu frasarnir "leitast skal viš" og "stefnt skal aš". Stašreyndin er sś aš stjórnmįlamenn hafa gefist upp og žeir hafa žaš eina markmiš aš frišžęgja almenning į landsbyggšinni. Žeir vona aš almenningur sé žaš dofinn eftir mįlskrśšiš aš hann sętti sig viš įstandiš og kjósi fulltrśa stjórnmįlaflokkanna aftur ķ nęstu kosningum.

Vandamįliš er aš stjórnmįlamennirnir eru sjįlfir farnir aš trśa žvķ aš žaš séu engar lausnir į vanda landsbyggšarinnar. Uppgjöf er oršiš sem lżsir best hugmyndafręši ķslenskra stjórnmįlaflokka hvaš varšar mįlefni landsbyggšarinnar.

Ég er žeirrar skošunar aš žaš sé vonlaust aš tryggja til lengri tķma aš öll byggšalög geti vaxiš og dafnaš. Žess vegna hef ég veriš hrifinn af žeirri hugmynd aš įkvešin byggšalög séu efld žannig aš žau geti veriš raunhęfur valkostur fyrir ungt fólk til žess aš velja sér bśsetu į. Ķ žessu sambandi hefur oft veriš talaš um aš Ķsafjörš, Akureyri og Egilsstaši og žaš ef byggš į žessum stöšum er öflug aš žį muni žaš einnig geta styrkt staši sem eru ķ nęsta nįgrenni.

Nś er svo komiš aš meira aš segja žessir stašir sem ég nefni eru ķ vörn. Į sķšasta įri fjölgaši Akureyringum um hįlft prósent en reynslan ķ lżšfręšum segir okkur aš žaš dugar ekki til lengri tķma žvķ aš žetta lķtill vöxtur žżšir aš ķbśarnir eru aš eldast og žaš žżšir į endanum aš žeim fękkar.

Ég hef lengi talaš fyrir žvķ aš žaš sé ķ raun bara tvennt sem hęgt er aš gera til žess aš tryggja framtķš byggšar į landsbyggšinni. Annars vegar er hęgt aš fara śt ķ róttękar breytingar eša gefast upp. Nśverandi smįskammtalękningar sem allir ķslenskir stjórnmįlaflokkar bjóša upp į ķ sinni kosningabarįttu fyrir komandi kosningar flokkast aš mķnu mįti undir seinni kostinn.

En hvaš į ég viš meš róttękar breytingar? Žaš žarf aš gera breytingar sem hafa įhrif į grundvallar efnahagslegar forsendur į landsbyggšinni. Žaš žarf aš gera breytingar į sköttum, peningastefnu, tollum, menntun og samgöngum sem henta ašstęšum į landsbyggšinni.

Nś vil ég ekki aš fólk haldi aš ég vilji aš rķkissjóšur sé opnašur og milljöršum dęlt śr kassanum śt į land žvert į móti žį vil ég gjarnan aš hiš opinbera dragi śr sżnum śtgjöldum almennt enda er tališ aš Eyjafjaršarsvęšiš eitt greiši a.m.k. 8 miljarša į įri ķ skatta sem ekki skila sér til baka ķ formi opinberrar žjónustu. Ég vil aš reglum og lögum sé breytt žannig aš landsbyggšin eigi sanngjarna möguleika į aš fį aš žróast.

Žaš ber aš hafa ķ huga aš nįnast allar ašgeršir sem stjórnvöld fara śt ķ hafa mismunandi įhrif į ķbśa landsins eftir žvķ hvar žér bśa. Til aš taka dęmi žį er žaš markmišiš nś aš fella nišur skatta söluhagnaši sem er aš mķnu mati góš hugmynd en viš veršum aš horfast ķ augu viš žaš aš žetta er ašgerš sem er gerš fyrst og fremst fyrir įkvešna atvinnugrein sem er fyrst og fremst stašsett į
įkvešnu landsvęši ž.e. žetta er sértęk byggšaašgerš sem gagnast fyrst og fremst
Reykjavķkursvęšinu en ekki landsbyggšinni.

Breytingar į reglum um viršisaukaskatt sem aušveldar opinberum fyrirtękjum aš śthżsa žjónustu til einkafyrirtękja er ašgerš sem mundi aftur į móti gefa landsbyggšinni hlutfallslega meiri įvinningi en höfušborgarsvęšinu.

Flestar ašgeršir sem stjórnvöld taka til eru ķ reynd sértękar byggšaašgeršir. Sundabraut er sértęk byggšaašgerš, hįtęknisjśkrahśs ķ Vatnsmżrinni er sértęk byggšaašgerš svo eitthvaš sé nefnt. Žegar stjórnmįlamenn tölušu um aš tķmi sértękra byggšaašgerša vęri lišinn var žį eingöngu veriš aš tala aš sértękar ašgeršir sem eru landsbyggšinni til hagsbóta? Svo er minnsta kosti aš skilja ef taka į mark į geršum stjórnmįlamanna.

Góšu fréttirnar eru aš landsbyggšarvandinn er hęgt og rólega aš leysast af sjįlfu sér žvķ aš į eftir 50 įr veršur hér ekkert nema sumarhśsabyggš.

Gķsli Ašalsteinsson

Ekki eru allir į eitt sįttir um merkingu oršsins "žjóšareign"

Ósköp er raunalegt aš horfa upp į formenn stjórnarflokkana reyna aš réttlęta naušsyn žess aš Alžingi samžykki aš setja inn ķ stjórnarskrį įkvęši um aš nįttśruaušlindir verši žjóšareign. Fyrir skömmu mįtti skilja į Geir H. Haarde forsętisrįšherra aš varhugavert vęri aš leggja til žess konar breytingar nema aš vandlega yfirvegušu mįli. Hvaš breyttist?

Stašreyndin er sś aš ekki eru allir į eitt sįttir um žaš hvaš hugtakiš „žjóšareign“ felur ķ sér. Įttu formenn stjórnar flokkanna virkilega von į žvķ aš žingmenn stjórnarandstöšu flokkanna klöppušu žeim lof ķ lófa og legšust į sveif meš žeim ķ žessum leišangri?

Įlyktun Heimdallar, félags ungra sjįlfstęšismanna ķ Reykjavķk, er tķmabęr og sjįlfsagt aš taka undir nišurlagsoršin: „Lżsir félagiš žeirri skošun, aš nżting aušlinda sé almennt betur komin ķ höndum einstaklinga en ekki stjórnmįlamanna.“

Helgi Vilberg


Hver mun stjórna Akureyrarstofu?

33 umsóknir voru um stöšu framkvęmdastjóra Akureyrarstofu, markašs-, menningar- og feršamįlaskrifstofu Akureyrarbęjar. Įtök voru į milli meirihlutaflokkanna ķ bęjarstjórn Akureyrar fyrir nokkrum vikum um žaš hvort auglżsa ętti starfiš. Lagšist bęjarfulltrśi Samfylkingar, sem situr ķ stjórn Akureyrarstofu, gegn žvķ mati formannsins ķ nefndinni aš auglżsa stöšuna. Voru įtök uppi milli fulltrśa flokkanna žar til žeir nįšu loks samkomulagi eftir sérstakan sįttafund leištoga meirihlutaflokkanna meš nefndarmönnunum.

Fjöldi umsękjenda segir allt sem segja žarf um žaš aš mikill įhugi er fyrir verkefninu. Hjį Akureyrarstofu eru enda mörg spennandi tękifęri og ešlilegt aš fjöldi fólks vilji eiga möguleika į aš stżra slķku starfi. Žaš aš ekki hafi veriš samstaša ķ upphafi um aš auglżsa starfiš vakti athygli og umręšu stjórnmįlaįhugamanna ķ bęnum. Žaš į aš sjįlfsögšu aš vera algjört grunnmįl aš svona stöšur séu auglżstar lausar til umsóknar, sérstaklega viš žessar ašstęšur, enda er meš žvķ landslagiš skannaš og athugaš hverjir hafi įhuga į stöšunni, sem er nż.

Fjöldi mjög hęfra einstaklinga sękir um žessa stöšu. Žaš ętti žvķ ekki aš vera vandamįl aš velja hęfan einstakling til verka viš aš stjórna Akureyrarstofu. Žarna eru bęši einstaklingar innan og utan bęjarkerfisins og veršur fróšlegt aš sjį hver fįi hnossiš. Ég er žess fullviss aš Akureyrarstofa muni hlśa aš žeim žįttum vel sem henni er ętlaš og hśn mun marka góšan grunn ķ menningar- og markašsmįlum hér ķ sveitarfélaginu.

Miklu mįli skiptir hver muni halda į verkefninu. Fyrst og fremst glešst ég yfir žvķ aš framkvęmdastjórastašan var auglżst. Allt annaš hefši veriš óešlilegt verklag og undrašist ég mjög aš Samfylkingin hafi veriš mótfallin žvķ ķ fyrstu aš leyfa fólki śr ólķkum įttum aš sżna įhuga į aš stjórna žessum verkefnum. En žaš er glešiefni aš Samfylkingin skipti um skošun.

Nś veršur fróšlegast aš sjį hvern meirihlutinn velji śr fjölbreyttum umsękjendahópi til aš halda utan um metnašarfull verkefni ķ mįlaflokkunum sem marka Akureyrarstofu. Hvort leitaš verši inn ķ bęjarkerfiš ešur ei.

Stefįn Frišrik Stefįnsson

Er ESB lausn į vanda landsbyggšar?

Athyglisvert er aš peningastefna Sešlabankans viršist ganga ķ berhögg viš lķtinn hagvöxt į landsbyggšinni. Žensla undangenginna įra er aš mest į Austurlandi og höfušborgasvęši. Hįir vextir eru žvķ mjög ķžyngjandi fyrir almenning og smįfyrirtęki į landsbyggšinni. Flest stęrri fyrirtęki og sveitarfélög hafa tekiš erlend lįn. Žeir sem ekki eiga kost į slķkum lįnum eru helst almenningur og smęrri fyrirtęki. Žaš vęri žvķ mikil kjarabót fyrir žessa ašila aš komast ķ myntbandalag Evrópu og taka upp Evru aš žvķ gefnu aš erlendar fjįrmįlastofnanir myndu lįna einstaklingum į landsbyggšinni.

Byggšažróunarsjóšir Evrópusambandins

Lķklega myndi ašild aš ESB fęra landsbyggšarsvęšum mun meiri įvinning en höfušborgarsvęšinu. Žaš tengist Byggšažróunarsjóšum ESB (The European Regional Development Fund). Žeir eru įsamt landbśnašarstefnunni ein af meginstošum sambandsins. Markmiš žeirra er aš efla fjįrfestingar į svęšum sem annars vegar eru meš mikiš atvinnuleysi eša lęgri tekjur en mešaltališ innan ESB, og hins vegar žar sem ašeins eru 8 ķbśa į ferkķlómetra (kom inn eftir ašild Finna og Svķa). Žaš žżšir aš nįnast allt Ķsland, aš höfušborgarsvęšinu undanskyldu, flokkast undir 1. markmiš, en undir žaš falla stęrsti hluti styrkjanna. Markmiš meš žróunarsjóšunum er aš:

- Efla fjįrfestingar til aš skapa nż störf og efla vinnumarkaši
- Fjįrfesta ķ samgöngum og fjarskiptum
- Svęšisbundnar ašgeršir til aš efla starf smįrra og mešalstórra fyrirtękja.

Į tķmabilinu 2000-2006 var variš um 12.000 milljöršum ISK til byggšažróunarsjóšanna. Sś fjįrhęš gefur til kynna mikilvęgi sjóšanna til aš efla žau svęši sem stašiš hafa halloka innan sambandsins. Markmišiš er hér sem annars stašar aš auka jafnręši mešal ķbśa ķ Evrópu.

Mér viršist aš mikiš af vanda landsbyggšar vęri mögulegt aš leysa meš styrkjum śr Byggšažróunasjóšum ESB. Žeir gętu hrašaš mjög aš fęra landsbyggšarsvęši inn ķ hiš nżja upplżsinga- og žekkingarsamfélag. En hafa ber ķ huga aš mótframlag frį sveitarfélögum, félagsamtökum og fyrirtękjum žarf einnig aš koma til. Einnig veršur aš minnast žess aš mikil įsókn er ķ sjóšina eftir inngöngu fyrrum Austur-Evrópužjóša žar sem fįtękt og atvinnuleysi er mikiš.

Mikilvęgt hagsmunamįl

ESB ašild getur veriš fólki į landsbyggšinni sem öšrum Ķslendingum mikiš hagsmunamįl. Ég hvet žvķ nżja rķkisstjórn til aš skipa hóp sérfręšinga til aš kanna žetta mįl vel, setja fram samningsmarkmiš ķ višręšum viš ESB og sękja um ašild. Nišurstöšur slķkra višręšna ętti sķšan aš lįta žjóšina kjósa um ķ žjóšaratkvęšagreišslu. Žaš hafa Noršmenn gert ķ tvķgang og fellt ķ bęši skiptin. Žaš sżnir aš umsóknarferliš felur ekki ķ sér neinar skuldbinginar og žar er engin hętta į feršum.

Ingi Rśnar Ešvaršsson


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband